sveitin

Þrenna vikunnar: Byrjað á brauði, kveikt og slökkt, á fílsbaki
Þrenna vikunnar: Byrjað á brauði, kveikt og slökkt, á fílsbaki 150 150 Freyr

Byrjað á brauði

Æskuminning. Kaffitími. Hlaðið borð af kræsingum. Kanelsnúðarnir nýkomnir úr ofninum. Ilmurinn lokkar lítinn mann. Teygi spenntur fram höndina að snúðafatinu. Vakinn af draumi. „Freyr minn! Hér byrjum við á brauði!“

Í dag. Vinnudagur. Hlaðinn heimur af spennandi upplýsingum. Nýjar fréttir streyma úr ofninum. Samfélagsmiðlarnir svigna af slúðri og hvers dags gleði og sorg. Teygi spenntur fram músarhöndina. Vakna af draumi við gamalt stef. „Freyr minn! Hér byrjum við á…“. Anda djúpt. Hugsa þakklátur til mömmu. Byrja á pistlinum.

Kveikt og slökkt

Kveikjur eða „triggerar“ eru skemmtilegt fyrirbæri. Hugmynd. Í hvert sinn sem ég heyri jólaauglýsingu þá nota ég það sem kveikju. Slekk á miðlinum. Kveiki á jákvæðni-radarnum. Finn eitthvað jákvætt í fari næstu manneskju sem ég hitti. Brosi. Hrósa.

Á baki fílsins

Ég er í miðri bók. „The happyness hypothesis“ eftir Jonathan Haidt. Himnasending hlaðin fróðleik. Höfundur líkir heila okkar við knapa á fílsbaki. Þar sem gamli, kviki, hræddi, viðbragðahluti heilans er fíllinn en skynsami rökvísi hluti heilans er knapinn.

Myndin er skýr. Ef fíllinn vill fara eitthvað, þó hann fælist bara undan mús, þá getur knapinn lítið gert annað en að reyna að hanga á baki. Knapans er að skilja, þjálfa og umbera hrædda dýrið.

Okkar er að sjá að við, okkar heili og hugsun sem heild, er bæði knapi og fíll. Ef knapinn setur stefnuna, temur, stýrir og skilur skepnuna, þá er fátt sem stöðvar, þó ýmislegt geti hent á langri leið.

Af ömmum og mistökum
Af ömmum og mistökum 150 150 Freyr

Ef það er eitthvað í veröldinni sem ég væri til í að heyra minna af, þá er það fífl, bjánar og kjánar. Þó ekki af heimskupörum heldur af notkun orðanna í ,,uppeldi”. 

Ég er nefnilega einn af þeim sem gerir mistök. Án þess að fara í djúpa tölfræðilega greiningu sýnist mér ég gera heldur fleiri mistök en meðal Jóninn. En ég er viðkvæmt blóm og á erfitt með að taka þeirri fullyrðingu að ég sé bjáni. Enn verra þykir mér að heyra fullyrt við börn að þau séu fífl. Gert mikið úr mistökum þeirra. Þegar farið er í barnið en ekki boltann.

Ég átti eina ömmu undir Eyjafjöllum sem ég fékk oft að heimsækja. Fór í orlof. Þar var lítið gert úr mistökunum. Öllu var tekið með brosinu blíða. Röddin ráma sagði ,,Jæja, varstu að bleyta síðustu buxurnar þínar væni. Heldurðu. Aldeilis tækifæri til að fá sér kókó. Svo geturðu skriðið í flatsængina. Þið náðuð að kanna svo vel lækinn. Elsku drengirnir. Alveg ómetanlegt.” 

Að orlofi loknu gat ég allt. Hefði sennilega flogið ef ég hefði haft hugmyndaflug til þess. 

Ég hef heyrt aðra segja af sambærilegu tilefni. ,,Ohh, allt orðið blautt af þér. Endemis fífl geturðu verið! Hvað ætlarðu nú að fara í?” Ég hef fundið á eigin skinni hvort er betra. Hef sannfæringu fyrir því hvor aðferðin er uppbyggilegri.

Mistök eru góð. Gleymum ekki að þau eru eðlilegur hluti af þroskaferlinu. Þau eru frábært tækifæri fyrir uppalendur til þess að leiðbeina. Fyrir þann sem fremur þau að læra af þeim.

Lyfi mystökyn.


Fyrst birt á vef 11. júní 2013. Endurbirt í tilefni dagsins. Katrín Marta Magnúsdóttir, fædd að Steinum undir Eyjafjöllum 22. október 1918.

Gengið í takt
Gengið í takt 150 150 Freyr

,,…vinstri hægri, einn, tveir, einn, tveir, vinstri, hægri… staðar nem, einn, tveir!“

Sögusviðið er Gunnarshólmi í Austur-Landeyjum. Við, yngri deildin, tæplega tuttugu krakkar úr þremur yngstu bekkjum skólans, gengum hring eftir hring í litla salnum. Inni í hringnum lagði línurnar Albert á Skíðbakka, bóndinn af næsta bæ sem gaf sér tíma milli mjalta til þess að kenna okkur púkunum eina af mikilvægustu lexíum lífsins, að ganga í takt. Eftir takti Alberts örkuðum við, tókum tilsögn, réttum úr okkur, reyndum að forðast að stíga (kína)skóna af næsta manni. Eftir ótal hringi byrjaði parketið loks að dúa í takt, bóndinn brosti: ,,…vinstri, hægri, staðar nem, einn tveir!“. Upphitun lokið og glíman tók við.

Í dag fæ ég stundum að standa inni í hringnum og hjálpa til við að koma rétta taktinum á, en nú er það eldri deildin. Það heitir ekki lengur vinstri, hægri eða gönguæfing. Í dag heita æfingarnar útlendum nöfnum eins og Scrum og Kanban, takturinn er sleginn með daglegum standandi fundum, reglulegum sýningum og rýni á vinnubrögðin þar sem gefst færi á að laga taktinn, því lítið gengur ef skórinn er stiginn af næsta manni í öðru hverju skrefi.

En þvílík sæla þegar ,,parketið“ fer að dúa í takt, þegar hópurinn greikkar sporið, ánægja og afköst aukast. Þá hugsa ég með þakklæti til lexíunnar austur í Landeyjum, sé fyrir mér gamla bóndann Albert, teinréttan og glaðbeittan, leggja grunninn að lífsins glímu. „…áfram gakk, einn, tveir!“