þekkingarstarfsmenn

Af neyslu og lyst
Af neyslu og lyst 150 150 Freyr

Konan mín hefur ráð undir rifi hverju. Hún hefur fundið út að besta lyst á grænmeti hafa börnin rétt fyrir kvöldmatinn. Þegar lágt er orðið á tanknum fá þau grænmetisskál meðan þau horfa á barnatímann. Vittu til, skálin tæmist á augabragði. Grænmetið er góður forréttur og lystin á kvöldmatnum er góð. Við vitum hvað gerist ef börnin komast í sælgæti fyrir mat. Þau kvarta ekki, eru sæl og glöð en það sem þau fá í kroppinn eru næringarlausar hitaeiningar og það sem verra er, matarlystin er lítil sem engin þegar kemur að matartímanum.

Þetta minnir mig á lyst mína á skapandi og krefjandi verkefnum.

Ef ég vil hámarka afköst mín og árangur við skrif, eins og þennan pistil, þá geri ég það ,,fastandi“, fyrst að morgni áður en ég hleypi nokkru öðru að. Ég tryggi að slökkt sé á öllum tilkynningum í síma og tölvu. Ég hef aðeins opinn einfaldan ritil, þar sem ég sé ekki neitt annað en textann. Ég vil ekki hafa ,,sælgætisskál“ opna fyrir framan mig sem freistar mín. Að kroppa í ,,sætmeti“, eins og fréttir eða samfélagsmiðla í miðri krefjandi vinnulotu veit ég að slær mig út af laginu og ,,sköpunarlystin“ minnkar, jafnvel löngu eftir, ein rannsókn sýnir að áhrifa truflunar gætir í meira en 20 mínútur eftir að menn verða fyrir henni.

Að gera marga hluti í einu eða samhliða („múltítaska“) er það allra versta. Það minnkar ekki aðeins afköst og getu mína í augnablikinu heldur getur það minnkað andlega getu mína til langframa (sbr. rannsókn).

Ert þú nokkuð að gera sem skemmir þína sköpunar- eða lærdómslyst?

Af hverju ætti einhver að vilja vinna fyrir þig?
Af hverju ætti einhver að vilja vinna fyrir þig? 150 150 Freyr

Þú ert vel lesinn stjórnandi. Með fimm háskólapróf! Fyrsta einkunn lágmark. Hakað í öll boxin hjá þér. Mesti sérfræðingur landsins á þínu sviði. Ég trúi ekki öðru en allar hæfisnefndir heimsins elski þig! En vill einhver í raun vinna fyrir þig? Vinna með þér? Nær þitt fólk góðum afköstum og árangri og vex í starfi?

Þú ert ekki eini stjórnandinn sem keppir um hylli góðra starfsmanna. Atvinnuleysi á Íslandi er sáralítið. Laun hafa hækkað og kaupmáttur þeirra hefur vaxið. Starfsmenn njóta ágætra réttinda og góðs aðbúnaðar, ekki bara hjá þér heldur víðast hvar. Þá má ekki gleyma að þó Ísland sé eyja, þá er hún hluti af heiminum öllum sem er leiksvið unga fólksins í dag. Það hefur val hvar það vinnur. Dalvík eða Drammen, Reykjavík eða Rotterdam.

Mín sýn er sú að lykilinn að því að einhver vilji vinna fyrir þig, að minnsta kosti til lengri tíma, sé ekki endilega að finna í háskólagráðunum. Nær væri að leita í viskubrunn ömmu þinnar. Nokkur lykilorð sem ég tengi meira við ömmur mínar en háskólamenntun eru: Væntumþykja og skilningur, einlægur áhugi og notaleg fjarlægð og frelsi.

1. Væntumþykja og skilningur
Grunnur að því að leiða aðra er að líða vel í eigin skinni. Að þykja vænt um sjálfan sig og þekkja sjálfan sig. Á þeim grunni þarf að byggja til að geta sýnt væntumþykju og skilning á aðstæðum og áhugahvötum annarra.
Manneskjan er í eðli sínu sjálfhverf. Hörðustu naglar vilja ekki viðurkenna það en samt líður mönnum betur þar sem yfirmaðurinn skilur þá og þeir finna fyrir stuðningi og væntumþykju, eins og hjá ömmu. Það er lykilatriði að yfirmaðurinn skilji hvað drífur starfsmanninn helst áfram.

2. Einlægur áhugi
Ef fyrsta þrep er væntumþykja og skilningur, þá er annað þrep einlægur og sannur áhugi. Eins og þeir muna sem hafa lesið um Hawthorne rannsóknirnar þá er löngu vitað að raunverulegur áhugi og athygli stjórnenda er ekki bara lykilatriði í vellíðan starfsmanna heldur einnig framleiðni þeirra. Þetta er enn mikilvægara núna þegar líður að 100 ára afmæli upphafs rannsóknanna og hlutfall þekkingarstarfsmanna hefur margfaldast.
Hver er ástæðan fyrir því að starfsmaðurinn valdi að vinna með þér? Hverjar eru hans aðstæður í dag? Hvert stefnir hann næst? Styrkir það mögulega samband ykkar að ræða opinskátt hvert starfsmaðurinn stefnir? Eins og segir hér á nokkrum glærum. Ef starfsmanninum og hans vegferð til þroska og eflingar er sýndur einlægur áhugi, þá aukast líkur á því að hann eflist og enn fremur að ykkar samband styrkist, öllum til hagsbóta.

3. Notaleg fjarlægð og frelsi
Ég vona að þú hafir eins og ég upplifað bros og bjarma frá ömmum þínum, jákvæðni gagnvart þinni framtíð en um leið þessa hæfilegu fjarlægð ömmunnar sem leyfði þér, innan eðlilegra marka, að njóta þín frjáls í því sem þú hafðir mestan áhuga á. Ömmur vita sínu viti því rannsóknir sýna að sjálfræði í starfi hefur meiri að segja en margt annað um ánægju og framleiðni þekkingarstarfsmanna. Sjálfræðið gefur ágætlega launuðum og skapandi þekkingarstarfsmönnum meira en t.d. fjárhagsleg umbun eða bónusar við störf og verkefni. Ekki veit ég hvort Daniel H. Pink lærði meira um mikilvægi sjálfræðis í starfi af ömmu sinni eða í háskóla en ég verð að mæla með því hvernig hann nálgast sjálfræði og fleiri drifkrafta starfsmanna í þessu 10 mínútna myndbandi.

Kæri núverandi og/eða verðandi leiðtogi. Það er frábært að mennta sig og sérhæfa, háskólanám er góður grunnur og vonandi hættirðu aldrei að leita svara og þekkingar, en ekki halda að amma þín sé ekki enn með gagnlegustu svörin!